Wyższe wynagrodzenia dla kadry medycznej ZUS. Lekarze orzecznicy mogą zarobić nawet 20 tys. zł brutto

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw 15 lipca 2026 roku, a weszło w życie następnego dnia. Określa ono mnożniki stosowane przy ustalaniu wynagrodzenia zasadniczego lekarzy orzeczników, osób wykonujących samodzielny zawód medyczny oraz kadry nadzorującej proces orzeczniczy w ZUS.

Nowe przepisy oznaczają, że wynagrodzenia zasadnicze kadry medycznej ZUS są powiązane z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem brutto w gospodarce narodowej. W 2025 roku wyniosło ono 8903,56 zł.

Dzięki temu pensje mają automatycznie odzwierciedlać zmiany zachodzące na rynku pracy. To szczególnie istotne w przypadku lekarzy, pielęgniarek, pielęgniarzy i fizjoterapeutów, o których publiczne instytucje konkurują z placówkami medycznymi oraz sektorem prywatnym.

Zgodnie z nowymi mnożnikami lekarz orzecznik w ZUS może otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze od około 14,2 tys. zł do 20 tys. zł brutto. Pielęgniarki i pielęgniarze mogą liczyć na przedział od około 10,7 tys. zł do 14,2 tys. zł brutto, a fizjoterapeuci od około 11,6 tys. zł do 15,6 tys. zł brutto.

Wynagrodzenia zasadnicze brutto wynikające z nowych mnożników wynoszą:

• naczelny lekarz Zakładu: 17,8–26,7 tys. zł,
• zastępca naczelnego lekarza Zakładu: 16,5–24 tys. zł,
• główny lekarz orzecznik: 16,5–24 tys. zł,
• lekarz inspektor nadzoru orzecznictwa lekarskiego: 15,1–21,4 tys. zł,
• zastępca głównego lekarza orzecznika: 15,1–21,4 tys. zł,
• lekarz orzecznik: 14,2–20 tys. zł,
• pielęgniarka lub pielęgniarz: 10,7–14,2 tys. zł,
• fizjoterapeuta: 11,6–15,6 tys. zł.

Nowe rozwiązanie wprowadza bardziej przejrzyste zasady wynagradzania. Każde stanowisko ma określony przedział mnożników, a wysokość płacy zasadniczej zależy od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

ZUS będzie dostosowywał wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę do nowych zasad. Dotyczy to zarówno lekarzy orzeczników, jak i osób wykonujących samodzielne zawody medyczne, czyli między innymi specjalistów pielęgniarstwa i fizjoterapii.

Mnożniki są częścią szerszej reformy orzecznictwa lekarskiego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany wprowadzone od kwietnia 2026 roku rozszerzyły katalog osób, które mogą realizować część zadań orzeczniczych. W określonych sprawach orzeczenia mogą wydawać nie tylko lekarze, ale także specjaliści fizjoterapii oraz pielęgniarstwa.

ZUS wskazuje, że fizjoterapeuci mogą orzekać w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej, a pielęgniarki i pielęgniarze w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zmieniono również wymagania wobec lekarzy orzekających — obok lekarzy specjalistów mogą to być także lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne oraz lekarze z co najmniej pięcioletnim stażem pracy w zawodzie.

Reforma uelastyczniła także formy współpracy z kadrą medyczną. Lekarze orzecznicy, specjaliści fizjoterapii oraz specjaliści pielęgniarstwa mogą wykonywać pracę nie tylko na podstawie umowy o pracę, ale również na podstawie umowy o świadczenie usług.

To rozwiązanie ma znaczenie praktyczne. Dla części specjalistów praca w ZUS może stać się atrakcyjniejsza, jeśli będzie możliwa do pogodzenia z inną aktywnością zawodową. Dla samej instytucji oznacza to większą szansę na pozyskanie osób z doświadczeniem medycznym.

Orzecznictwo lekarskie ma kluczowe znaczenie dla systemu zabezpieczenia społecznego. Od decyzji i ocen medycznych zależy prawo do rent, świadczeń rehabilitacyjnych, dodatków związanych z niezdolnością do samodzielnej egzystencji oraz wielu innych świadczeń.

Dlatego braki kadrowe w tym obszarze mogą przekładać się na czas obsługi spraw i dostępność terminów badań. Wyższe wynagrodzenia mają być jednym z narzędzi, które pozwolą ZUS-owi skuteczniej konkurować o specjalistów medycznych.

Nowe zasady wynagradzania mają przygotować system do kolejnego etapu reformy. ZUS zapowiada, że od 1 stycznia 2027 roku wejdą w życie dalsze zmiany dotyczące organizacji postępowania orzeczniczego oraz trybu wydawania orzeczeń.

W praktyce ma to oznaczać między innymi większą cyfryzację, możliwość wykorzystywania systemów teleinformatycznych oraz sprawniejsze procedury. Ustawa przewiduje, że badanie może być przeprowadzane z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, jeśli pozwala to na prawidłową i kompleksową ocenę sprawy.

Nowe mnożniki mają być odpowiedzią na jedno z najważniejszych wyzwań stojących przed systemem orzecznictwa — pozyskanie i utrzymanie kadry medycznej.

Dla pacjentów i osób ubiegających się o świadczenia najważniejsze będzie jednak to, czy reforma przełoży się na sprawniejsze postępowania, krótszy czas oczekiwania i bardziej przewidywalne procedury. Wyższe wynagrodzenia są więc nie tylko kwestią płac, ale jednym z fundamentów zmian w całym systemie orzecznictwa ZUS.